Son Bir Yılda Enflasyonda Ne Değişti?

Hafta başında 2019 yılı Ocak ayı enflasyonu açıklandı. Tek haneli rakamlardan epey uzakta bir enflasyon oranı ile karşı karşıyaydık. Çok fazla rakamsal bilgiye boğmadan yazıda yalnızca bir önceki yılın aynı ayına göre verilen rakamlar üzerinden gideyim istiyorum. Ocak ayı enflasyonu geçen yılın aynı ayına oranla yüzde 20,35 oranında artış göstermiş. Gündemde çok yer almasa da müthiş yüksek bir rakam aslında. Düşünsenize yıllık maaş zammını ortalama yüzde 10 üzerinden alan biri, artan bu enflasyon oranı karşısında ne yapsın? 

Bu artışta herkesin özellikle son günlerde yakından şahit olduğu gıda fiyatları başı çekiyor. Aslında uzun zamandır bu böyle ancak soğandı, patlıcandı, biberdi derken herkesin hafızasında çokça yer edindi gıda fiyatlarındaki artış. Ocak ayında fiyatların en çok düştüğü grup ise giyim ve ayakkabı olmuş. Herkes gıdaya bütçe ayırınca giyimde yapılan indirimler işe yaramış mı ayrıca bakmak lazım. Önümüzdeki çeyrek büyüme rakamı açıklandığında giyimdeki fiyat düşüşlerinin tüketiciye olumlu yansımadığını da görmüş olacağız.

Grafikte de açıkça görüleceği üzere 2019 yılı Ocak ayı enflasyonu bir önceki yılın aynı ayına göre yaklaşık yüzde 97’lik bir artışla yüzde 20,35 olarak açıklandı. Soğan, patlıcan, biberin etkisi işte burada daha açık bir şekilde görülüyor.

   Grafik 1.  Bir Önceki Yılın Aynı Ayına Göre Ocak Ayı Enflasyon Oranları (2005-2019)

Enflasyon ile Seçim Arasında Bir Bağ Yok

2018-2019 yılları arasındaki yükseliş hariç genel itibari ile dalgalı bir seyir izlemiş Ocak ayı enflasyonu. Nerdeyse her yıl girdiğimiz seçimlerle bir ilgisi olabilir mi diye baktım ancak herhangi negatif ya da pozitif bir ilişki bulamadım. Mesela 2007 ve 2011 yıllarının ikisinde de seçim olmasına rağmen ilkinde Ocak ayı enflasyonu bir önceki yıla göre yüksek çıkarken 2011 yılındaki Ocak ayı enflasyonunda ise bir önceki yıla göre baya düşüş yaşandığı görülüyor. Evet önümüzde bir seçim daha var ve geçen yıllarda olduğu gibi burada da açıklanan enflasyonun sebebini seçim olarak göremeyiz. Yaşanan bu artışın en büyük nedeni ekonomideki malum gidişat.  

Peki, bu fiyatlar canı sıkıldı diye artmadı değil mi? Sebepten çok çözümüne odaklanmalıyız. Her şeyi mevsiminde tüketebilseydik olay buralara kadar gelmeyecekti belki de J